Dag tegen Ouderenmishandeling hard nodig

15 juni is de internationale dag tegen ouderenmishandeling. In Nederland heeft ongeveer 1 op de 20 ouderen te maken met een vorm van ouderenmishandeling. Hierbij gaat het niet alleen om lichamelijke of psychische mishandeling.

Veilig Thuis medewerkers Gerda en Alexander aan tafel met laptop

Foto: Gerda Meijer en Alexander Matthijssen, aandachtsfunctionarissen ouderenmishandeling Veilig Thuis Gelderland-Midden 

Ook verwaarlozing, financiële uitbuiting en seksueel misbruik vallen eronder. Veilig Thuis is het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. Iedereen die met ouderenmishandeling in aanraking komt, kan hier terecht voor advies. 

Gerda Meijer is vertrouwensarts bij Veilig Thuis Gelderland-Midden. Samen met Alexander Matthijssen en vier andere collega’s zijn zij de aandachtsfunctionarissen ouderenmishandeling binnen Veilig Thuis. Gerda benadrukt de noodzaak van extra aandacht voor ouderenmishandeling. “Het is een bijzondere vorm van mishandeling in verband met de kwetsbaarheid van deze ouderen. En de verwachting is dat deze groep alleen maar groter wordt omdat ouderen steeds langer thuis blijven wonen.” 

Extra kwetsbaar

Ouderen hebben vaak een grotere behoefte aan hulp, bijvoorbeeld doordat ze door ziekte niet meer alles zelf kunnen. Dat maakt ze in veel gevallen afhankelijk van de zorg van familie, vrienden of bekenden. Deze afhankelijke en kwetsbare relatie kan door allerlei factoren verstoord raken. Gerda vertelt: ”Bijvoorbeeld de situatie waarin een neefje boodschappen doet voor een oudere tante die slecht ter been is. Hij haalt wekelijks alle boodschappen en vaak doen ze samen nog even gezellig een spelletje. Dat hij tegelijk ook wat boodschappen voor zichzelf koopt van haar geld, vindt zijn tante dan ook prima. Maar is dat wel prima? Over dit soort situaties moet je het dus hebben met elkaar. Het is hierbij belangrijk om rekening te houden met het zelfbeschikkingsrecht van ouderen; het kunnen en mogen maken van eigen keuzes.”

Ondersteuning professionals 

Iedere oudere kan in een situatie terechtkomen waarin er over grenzen wordt gegaan of waarin die persoon niet respectvol wordt behandeld. Gerda: “Wat wij zien is maar het topje van de ijsberg. Mensen schamen zich vaak. Gelukkig zien we dat professionals steeds meer aandacht voor het onderwerp hebben. Als Veilig Thuis geven we voorlichting aan professionals en hebben we structurele overlegmomenten met huisartsenposten en ziekenhuizen.” Veilig Thuis adviseert en ondersteunt professionals zoals huisartsen en medewerkers Thuiszorg, die in hun werk te maken krijgen met ouderenmishandeling of daar een vermoeden van hebben. “Wanneer we overgaan tot een melding doen we dat heel zorgvuldig en in teamverband. We spreken altijd eerst de oudere en verzamelen informatie bij betrokken professionals. Pas daarna bekijken we of, en zo ja welke, hulpverlening geadviseerd wordt om structurele veiligheid voor de oudere te organiseren.

Ondersteuning voor mensen met zorgen

Daarnaast is Veilig Thuis er ook voor de mensen die een vermoeden hebben van ouderenmishandeling en zich daarover zorgen maken. De medewerkers luisteren naar het verhaal en geven gericht advies en informatie. Ook kunnen zij, als het nodig is, hulpinstanties inschakelen. Gerda: “Iedereen met vragen kan bellen of chatten via de website, dat kan ook anoniem. Het is belangrijk dat we met elkaar alert zijn op de signalen, zodat we ouderenmishandeling zo snel mogelijk kunnen aanpakken en erger voorkomen.”